Neurolingwistyczna psychoterapia - część 2
Neurolingwistyczna psychoterapia (NLPt) to nurt psychoterapii uznany przez Europejskie Stowarzyszenie Psychoterapii (EAP). Choć wywodzi się z neurolingwistycznego programowania (NLP), nie jest z nim tożsama, ponieważ zarówno techniki stosowane na sesjach neurolingwistycznej psychoterapii, jak i zakres kształcenia psychoterapeutów NLPt, znacząco przekraczają program szkoleń Praktyka i Mistrza NLP (więcej na ten temat w części 1).
Psychoterapia w nurcie NLPt może być zarówno krótkoterminowa (ok. 10-12 sesji) lub długoterminowa. Terapia koncentruje się na rozpoznaniu, zrozumieniu, a następnie modyfikacji wzorców myślenia, komunikowania i zachowania, w celu wprowadzenia pożądanych przez pacjenta/klienta zmian.
NLPt – psychoterapia zorientowana na cel
Psychoterapia prowadzona w nurcie NLPt jest zorientowana na cel. Cel terapii jest określany przez pacjenta/klienta lub wspólnie z psychoterapeutą. Zanim rozpocznie się proces psychoterapii sprawdza się m.in., czy cel terapii pożądany przez pacjenta/klienta jest dla niego osiągalny i korzystny pod każdym względem.
Dzięki precyzyjnemu określeniu celu terapii proces psychoterapeutyczny może przebiegać efektywniej i szybciej. Ponadto znajomość celu psychoterapii ułatwia ocenę jej efektów, obserwację zachodzących zmian, a także pomaga rozpoznać właściwy moment na jej zakończenie. Psychoterapia kończy się bowiem w momencie osiągnięcia ustalonego celu. Można ją kontynuować, jeśli zostanie ustalony nowy cel.
NLPt – psychoterapia ukierunkowana na przyszłość
NLPt koncentruje się na poszukiwaniu rozwiązań dla aktualnie istniejących trudności i problemów. Skupia się na poprawie funkcjonowania pacjenta/klienta obecnie i w przyszłości w istotnych dla niego sferach. Do przeszłości wraca się na sesjach NLPt tylko wtedy, gdy jest to niezbędne do osiągnięcia celu terapii.
Warto zaznaczyć, że NLPt dysponuje skutecznymi technikami do pracy z traumą, wykorzystującymi proces rekonsolidacji pamięci. Z psychoterapii w nurcie NLPt mogą zatem skorzystać także osoby zmagające się z konsekwencjami traumy (PTSD) lub traumy złożonej (cPTSD).
NLPt - psychoterapia skupająca się na mocnych stronach pacjenta/klienta
Psychoterapeuta NLPt nie koncentruje się jedynie na dysfunkcjach i trudnościach zgłaszanych przez pacjenta/klienta. Dużą uwagę zwraca na zasoby, tj. mocne strony pacjenta/klienta. Traktuje je jako istotne czynniki prowadzące do zmiany.
W neurolingwistycznej psychoterapii zakłada się, że każda osoba posiada zasoby niezbędne do rozwiązania problemu. Jednak w niektórych sytuacjach może tracić do nich dostęp lub może ich nie wykorzystywać. Psychoterapeuta NLPt pomaga pacjentowi/klientowi uświadomić sobie posiadane zasoby. Pokazuje, jak z nich korzystać. Pomaga odblokować do nich dostęp.
Dostrzeganie pozytywnej intencji objawu
W NLPt przyjmuje się, że uciążliwe, nawet te powodujące cierpienie objawy (zachowania i reakcje) mają pozytywną intencję, tj. są próbą osiągnięcia określonego, pożądanego rezultatu. Np., unikanie kontaktów z innymi może być sposobem na zapewnienie sobie poczucia bezpieczeństwa.
Dzięki dostrzeżeniu pozytywnej intencji kryjącej się za objawami, można zastąpić je konstruktywnymi reakcjami, które będą prowadziły do tego samego pożądanego celu. Psychoterapeuta NLPt pomaga pacjentowi/klientowi w zrozumieniu funkcji, jaką pełni objaw. Następnie wspiera go w znalezieniu innego sposobu na realizację jego pozytywnej intencji oraz we wprowadzaniu zmiany w życie.
Choć w praktyce zastąpienie objawu konstruktywnymi reakcjami nie zawsze jest łatwe i może wymagać czasu, odkrycie pozytywnej intencji objawu jest często kluczowe w procesie zmiany. Po odkryciu pozytywnej intencji objawu, może np. okazać się, że najpierw wymagana jest praca nad przeszłym doświadczeniem traumatycznym, zanim będzie możliwa zmiana w pożądanym przez pacjenta/klienta kierunku.
NLPt – zwiększenie samoświadomości i rozwój kompetencji
Techniki NLPt umożliwiają zwiększenie samoświadomości, lepsze poznanie i zrozumienie siebie, swoich reakcji i zachowania. Na sesjach pacjent/klient może np. odkryć, jak jego sposób postrzegania i interpretowania zdarzeń wpływa na podejmowane przez niego decyzje, efektywność jego działań, relacje interpersonalne. NLPt umożliwia m.in. poznanie własnych schematów myślenia, strategii komunikowania się, ograniczających przekonań.
NLPt pozwala na rozwój już posiadanych oraz nabywanie nowych kompetencji i umiejętności. Np. rozwija umiejętności radzenia sobie ze stresem, zarządzania emocjami, motywowania się do działania, pomaga poprawić komunikację, rozwinąć empatię.
Techniki stosowane w neurolingwistycznej psychoterapii
W NLPt korzysta się z wielu różnych technik, umożliwiających pacjentowi/klientowi pożądaną przez niego zmianę zachowania, sposobów reagowania oraz przekonań, a także zwiększenie samoświadomości i rozwój osobisty. Stosowane techniki angażują w procesie zmiany zarówno potencjał nieświadomości, jak i świadomości.
Podczas rozmowy i dzięki zadawanym przez psychoterapeutę pytaniom pogłębiającym, pacjent/klient może lepiej zrozumieć siebie i swoje reakcje. Może zobaczyć swój problem z innej perspektywy. Dociera także do swoich zasobów.
Stosowanie transu hipnotycznego ułatwia i przyśpiesza osiąganie pożądanych zmian, dzięki temu, że w proces zmiany zaangażowana zostaje także nieświadomość.
Techniki doświadczeniowe, z których korzysta się w NLPt, prowadzą do trwałych zmian. Ułatwiają korygowanie doświadczeń emocjonalnych, lepsze poznanie i zrozumienie siebie. Mogą być także wykorzystywane do testowania potencjalnych rozwiązań. Oprócz swojej wartości terapeutycznej, mają również ogromną wartość diagnostyczną. Mogą na przykład ujawnić opór przed zmianą lub konflikt wewnętrzny, które nie widoczne podczas samej rozmowy.
Do technik doświadczeniowych należą: praca z wyobrażeniami, rysunkami, na symbolach, z wykorzystaniem kartek, krzeseł.
Stosowane na sesjach techniki są łatwe do samodzielnego powtórzenia. Dlatego też uczestnicząc w psychoterapii NLPt pacjent/klient uczy się jednocześnie, jak będzie mógł już po zakończeniu terapii samodzielnie poradzić sobie z ewentualnymi przyszłymi trudnościami.
Zastosowanie neurolingwistycznej psychoterapii
NLPt stosuje się do leczenia depresji, zaburzeń lękowych, fobii, skutków doświadczenia traumy (PTSD) i traumy złożonej (cPTSD), zaburzeń psychosomatyczych. Pomaga budować stabilną, wysoką i adekwatną samoocenę. Pomaga rozwinąć umiejętności świadomej kontroli emocji.
NLPt jest użyteczne w budowaniu pozytywnych relacji interpersonalnych i poprawianiu komunikacji. Jest stosowana w terapii par. Może być także stosowana w terapii indywidualnej w pracy nad poprawą własnej komunikacji, zwiększeniem empatii i umiejętności lepszego rozumienia innych.
Techniki stosowane w NLPt pomagają zredukować stres (np. stres egzaminacyjny lub związany z wystąpieniami publicznymi), zwiększyć motywację. Wspierają rozwój osobisty.
Przeczytaj także: Neurolingwistyczna psychoterapia – część 1
Tekst: dr Joanna Piekarska
Jeżeli jesteś zainteresowana (zainteresowany) skorzystaniem z terapii lub sesji rozwojowych prowadzonych w nurcie neurolingwistycznej psychoterapii (NLPt), zapraszam do siebie na sesje online lub stacjonarnie w Warszawie:
Oceń ten artykuł:
